Ten strijde tegen het Ivanhoe-stigma
Door Nicole Andries
Vrijdag 6 oktober 2006 – BREDA xe2x80x93 Judo en karate hebben al lang een plek veroverd in de harten van vechtsporters. De waardering voor de middeleeuwse krijgskunst waar ridders zich in trainden is nieuwer. Sinds een paar weken geeft vereniging De Zwaardkring in Breda les in deze vechtsport.
Leden van De Zwaardkring gaan elkaar xe2x80x98te lijfxe2x80x99. Uiterst rechts Bredanaar Isaak Heemskerk, die vorig jaar meedeed aan de TROS-realityshow Oberon. FOTO COR VIVEEN
xe2x80x9eWe lopen nog tegen het Ivanhoe-stigma opxe2x80x9c, zegt Merlyn Janssen, een van de instructeurs. xe2x80x9eMensen denken: je bent een volwassen man, je zwaait met zwaarden, je zal je kindertijd niet ontgroeid zijn.xe2x80x9c
Een rare situatie, vindt Janssen, want oosterse vechtsporten roepen zulke vooroordelen niet op. Terwijl ook de westerse krijgskunst meer behelst dan ongecontroleerd op elkaar inhakken, in tegenstelling tot wat veel mensen denken.
Collega-instructeur Sander Spijkers: xe2x80x9eDe kinky moves waar mensen aan denken als ze over Aziatische vechtsporten horen, die hadden ridders ook.xe2x80x9c
Janssen: xe2x80x9eDe vijftiende-eeuwse krijgskunst is meer dan zwaardvechten alleen. Ridders moesten alles kunnen. Ze konden niet alleen het zwaard hanteren, maar moesten bijvoorbeeld ook kunnen worstelen en stompen om een gevecht te winnen.xe2x80x9c
Dat buitenstaanders de middeleeuwse krijgskunst vaak door een bril van vooroordelen bekijken wijt de instructeur aan de onbekendheid van de sport. xe2x80x9eOosterse vechtsporten zijn bekend, mensen weten wat ze zich er bij voor moeten stellen. Bij zwaardvechten denken mensen al snel aan schermen, terwijl dat weinig te maken heeft met deze krijgskunst.xe2x80x9c
Een ridder die een schermer tegen zou komen, zou hem niet begrijpen, denkt Janssen. xe2x80x9eDie zou denken: xe2x80x98Man, wat sta je met je degen te zwaaien. Wat heb je daar aan als je je tegenstander niet uit balans kunt brengen, niet met je handen kunt vechten, geen andere wapens kunt hanteren?xe2x80x99 xe2x80x9c
Janssen en Spijkers begrijpen dat buitenstaanders de sport nog niet volledig op waarde schatten. De belangstelling voor de westerse krijgskunst is relatief nieuw, de sport is nog onbekend bij het grote publiek. Zwaardkring-docent Sander Spijkers: xe2x80x9eDe kennis over deze vechtkunst komt uit manuscripten die eeuwen hebben staan verstoffen in privxc3xa9-collecties. Pas een jaar of tien, vijftien zijn mensen serieus bezig met de vertaling en interpretatie.xe2x80x9c
Malixc3xabnkolder
Spijkers begeleidt op een dinsdagavond zes leerlingen in een klein gymzaaltje aan de Archimedesstraat, een van hen in een heuse malixc3xabnkolder. Hun metalen zwaarden, afgestompt voor de veiligheid, glanzen dof in het licht van tl-lampen.
Spijkers legt een nieuwe manoeuvre uit: xe2x80x9eKijk, met deze beweging kan ik zijn zwaard onder mijn arm klemmen zodat hij daar niets mee kan. Dan kan ik zijn been afhakken, zijn tanden uit zijn mond stompen of zijn hamstrings doorsnijden.xe2x80x9c
Het is geen softe sport; hoewel er geen echte verwondingen worden toegebracht, gaat het er steeds om wie als eerste een ledemaat of het hoofd van de tegenstander af zou kunnen hakken. Zoals dat vroeger ook ging; zwaardgevechten tussen ridders moesten geen uren duren. Het ging er om snel de genadeslag toe te brengen, het was immers xe2x80x98doden of gedood wordenxe2x80x99.
Spijkers is niet bang dat leerlingen de lessen volgen om een gevaarlijk wapen te kunnen hanteren. xe2x80x9eEen gek met een zwaard is altijd gevaarlijk, of hij nu lessen heeft gevolgd of niet. De lessen brengen juist structuur aan in gevechten. Zwaardvechten is een vloeiende beweging waarin mensen van een verdedigende beweging overgaan in een aanval.xe2x80x9c
Geen ongecontroleerd gehak, dus. xe2x80x9eVeel van de geleerde manoeuvres hebben alleen zin bij een tegenstander die enigszins voorspelbaar reageert. Gevaarlijke gekken zijn we nog nooit tegengekomen, maar als ze hier kwamen, zouden ze er niet gevaarlijker op worden.xe2x80x9c
Het ledenbestand van De Zwaardkring is gevarieerd. Een op de vijf leden is vrouw, onder de leden bevinden zich studenten, huisvaders, accountants en leraren. xe2x80x9eWe hebben in vijf jaar bijna honderd leden gekregen voor lessen in Tilburg, Den Bosch, en sinds het begin van dit schooljaar in Eindhoven en Breda. We zijn nog klein, maar de belangstelling blijft groeien.xe2x80x9c
De lessen in middeleeuwse krijgskunst kosten 20 euro per maand. Wie langs wil komen voor een proefles aan de Archimedesstraat 4 kan zich aanmelden via info@zwaardkring.nl. De lessen zijn elke dinsdag van 20.00 tot 21.00 uur.